دین آنلاین: "چه" پاسخ دهیم و "چگونه" پاسخ دهیم؟
34 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان
"چه" پاسخ دهیم و "چگونه" پاسخ دهیم؟
یحیی جهانگیری سهروردی
هنوز ما سؤال(question) جوانان را جواب(answer) می‌دهیم، بی‌آنکه بدانیم پساپرده سؤال جوانان، مسئله‌ای (problem) نفهته است.
یکم. شاید دیگر سخن از «بایسته بودن» پاسخ دهی به پرسش های دینی، ضرور نباشد. زیرا چنان اهمیت و البته لزوم این رسالت بر همگان روشن شده است که دیگر جایی هر گونه بحث و انکار را بسته است. با درک همین رسالت بود که خصوصا در دهه اخیر مراکز «متعدد و متنوع» پاسخگویی به پرسش های دینی جوانان تاسیس شد.

دوم. بی شک یکی از موسم‌های بسامدی پرسش‌های دینی، ماه مبارک رمضان است. شایسته است کارشناسان و مراکز متولی، شیوه های پاسخ دهی را کارآمد و روزآمد سازند. تاکید می شود منظور از نحوه پاسخ دهی، «ابزار» نیست تا سخن از رش های پاسخ دهی «تلفنی، سایبری، کتبی، حضوری، و...» شود. بلکه سخن از « شیوه» است.

سوم. پرسش را نباید «تفنن» پرسشگر دانست بلکه آن را باید حاصل نخست «نیاز» و دوم «کنجکاوی» او دانست. این رو هر «پاسخ» ارائه شده باید یا روح جوینده پرسشگر را کامیاب کند و یا جان تشنه اش را سیراب.

این هنر پاسخگوست که از پس واژه‌ها و الفاظی که از سوی پرسشگر - چه پیشت تلفن یا روی کاغذ و ... - ایراد می‌شود، باید به «نیاز» پرسشگر پی ببرد. او باید این راهبرد اساسی را هماره یاد آورد که در پس این «سؤال»، «مسئله»ای نهفته است.

ناگوارانه باید گفت هنوز ما سؤال(question) جوانان را جواب(answer) می‌دهیم، بی‌آنکه بدانیم پساپرده سؤال جوانان، مسئله‌ای (problem) نفهته است و حس کنجکاوی یا نیازی که او را به پرسش فراخوانده، یک مسئله بوده است. از این رو، جوان دنبال پاسخ یا جواب نیست، او در جستجوی، راه حل(solution) است، چون مسئله دارد نه سؤال. هر چند به علل روان‌شناختی و جامعه‌شناختی این مسئله را در قالب سؤال مطرح می‌کند.

شاید از این جهت است که خداوند هم، سؤال را جواب نمی‌دهد بلکه از سؤال مخاطبان پی به نیاز و مسئله آنان می‌برد و در پی حل مسئله بر می آید. یسئلونک عن العفو؟ قل العفو...،

پنجم. یک پاسخگوی دینی باید بداند که نوع پرسش‌های دینی در دهه‌های اخیر از طیف «معرفتی»، به «معنویتی» تغییر جهت داده است؛ دیگر پرسش بیش از آنکه از «چرایی» باشد از «چگونگی» است. گرایش فزاینده جوانان به کتاب‌ها و فیلم‌های «معنویتی – عرفانی»، نسبت به آثار «کلامی – معرفتی» شاهدی بر مدعاست.

ظهور جریان‌های مدعی معنویت در ایران معاصر، نسبت به پیدایش گونه‌های متعدد گرایش‌های فکری و معرفتی در دهه‌های پیشین، سینگال برجسته‌ای برای دغدغه‌مندان دینی باید باشد که بدانند در دوره معاصر، سنخ پرسش‌های دینی، «معنویت جویانه» خواهد بود نه «معرفت طلبانه».

http://dinonline.com/doc/note/fa/5211/